نقد اقتصاد سیاسی

سال: 2021

فرودستان و فرادستان در روسیه / احمد سیف

در سال‌های «سوسیالیسم واقعاً موجود»، متوسط درآمد یک‌درصدی‌ها بین 4 تا 8 برابر متوسط درآمد 90 درصد پایین جمعیت بود، ولی در سال‌های دهه‌ی 90 قرن گذشته این نسبت روند افزایشی سریعی می‌گیرد و در سال 2000 بیش از 43 برابر می‌شود.

دیون دولت به تأمین اجتماعی: کلاه گشاد برسر بیمه‌شدگان / غلامحسین دوانی

سازمان تأمین اجتماعی که روزگاری منبع پول بود امروزه برای انجام تعهدات خود، ناجار به استقراض از شبکه‌ی بانکی ماهانه بالغ بر پنج هزارمیلیارد تومان شده است. یعنی در حالی که این سازمان میلیاردها تومان از دولت‌های بعداز انقلاب تاکنون طلبکار بوده و به مطالبات معوقه نیز سودی تعلق نگرفته اما بابت استقراض ناچارشده سود هم بدهد.

تنها اندیشه‌ی استبداد تحقیر بشر است / کارل مارکس / ترجمه‌ی رسول قنبری

نامه‌ی مارکس به آرنولد روگه، 1843
____________________
ما به سهم خود باید جهان قدیم را رسوا سازیم و جهان جدید را به شیوه‌ای مطلوب شکل دهیم. هرچه رخدادها به انسان‌های اندیشه‌ورز برای ارزیابی موقعیت خود و به بشرِ در رنج برای بسیج نیروهای خود زمان بیشتری بدهند، محصولی که اکنون در بطن خود می‌پرورد، ورود به جهانی کامل‌تر خواهد بود.

فرودستان و فرادستان (بخش یکم: شیلی) / احمد سیف

طی چهار دهه‌ی گذشته چه برسر اقتصاد جهان رفته است که فرودستان در هر گوشه‌ای از جهان سر به اعتراض برداشته‌اند. طی این سلسله یادداشت‌ها براساس آمارها و شاخص‌های رسمی نشان داده می‌شود که چه‌گونه ساختارها و سیاست‌های چهار دهه‌ی گذشته برخلاف آن‌چه وعده کرده بودند در همه جای جهان منجر به وخیم‌تر شدن وضعیت درآمدی و معیشتی اکثریت مردم شده و چرا جهان قطبی‌شده‌ی امروز آبستن تحولات مهمی است.

ضرورت پرورش دیالکتیک برای جنبش‌های رهایی‌بخش امروز / علی رها

خیزش‌ها و جنبش‌های اجتماعی سال‌های اخیر در ایران، علی‌رغم گستردگی، منقطع، منفصل و پراکنده بوده‌اند. این‌که چنین خیزش‌هایی (آبان، خوزستان، اصفهان، و نیز اعتصابات متعدد کارگری و اعتراضات معلمان، بازنشستگان، مال‌باختگان و غیره) چگونه و در چه زمانی به یک جنبش سراسری به‌هم پیوسته و پایدار تبدیل گردند، هنوز قابل پیش‌بینی نیست.

فصلنامه‌ی نقد اقتصاد سیاسی، شماره‌ی 20

بیستمین شماره‌ی فصلنامه‌ی نقد اقتصاد سیاسی در 1186 صفحه منتشر شد.
برای آگاهی از همکاران این شماره و
دریافت فایل پی دی اف فصلنامه به متن خبر مراجعه فرمایید

شیلی پس از پیروزی چپ / مایکل چسام

نگاه مقدماتی به پیروزی چپ در انتخابات شیلی:
چپ با یک سلسله ناسازه‌های استراتژیک مواجه است. یک نامزد موفق باید پس از سال‌ها تحول و تفرقه، ثبات ارائه دهد، اما تنش آشکاری بین ثبات و سیاست تغییر رادیکال وجود دارد… رهبران جوان چپ شیلی باید به دنبال چگونگی جایگزینی دولت مستقر بدون تبدیل شدن به بخشی از آن باشند. تجربه‌ی سیریزا در یونان نشان داده است که پیروزی در انتخابات تنها نخستین آزمون خواهد بود.

چه‌گونه انقراض ششم را متوقف کنیم؟ / کامران نیری

انقراض ششم بشرزاد یک تهدید وجودی برای بخش اعظم حیات بر کره‌ی زمین، ازجمله گونه‌ی انسان، است. در این جستار، پیشنهاد ئی. او. ویلسون حشره‌شناس، مدافع حفاظت از محیط‌زیست و طبیعت‌گرای پرآوازه در کتاب اخیرش، «نیم-زمین: مبارزه‌ی سیاره‌ی ما برای حیات» (2016)، برای متوقف و معکوس کردن انقراض ششم، موردبررسی انتقادی قرار می‌گیرد.

گرامشی، به‌عنوان نظریه‌پرداز فضایی‌سازی در تحلیل / باب جسوپ / ترجمه‌ی حامد سعیدی

در این مقاله پس از معرفی مفاهیم فضا، مکان و مقیاس، نشان می‌دهیم که هر سه‌ی [این مقوله‌ها] مرتبط است با تحلیل گرامشی از مسائلی هم‌چون زبان، اهمیت تاریخی کلیسای کاتولیک، نقش روشنفکران، جهان‌وطنی، طبقه و مبارزه‌ی طبقاتی، آمریکایی‌گرایی و فوردیسم، سرشت دولت ایتالیا، پایگاه‌های اجتماعی قدرت دولتی، ژاکوبنیسم، انقلاب پاسیو و هژمونی. در این مقاله نتیجه گرفته می‌شود که علاقه‌ی گرامشی به مکان، فضا و مقیاس صرفاً آکادمیک نبود بلکه به تجزیه‌وتحلیل وی از اقتران‌های انقلابی مربوط می‌شود.

میزگرد بی‌قدرتانِ تاریخ‌ساز / گفت‌وگوی آصف بیات، ابراهیم توفیق، غلام خیابانی و پرویز صداقت

ویدیوی میزگرد
______________
در این میزگرد تلاش می‌کنیم روایت‌گر تاریخی باشیم که در آن گروه‌های فرودست و کارگران در مقام سوژه‌های تاریخ‌ساز عمل کردند. پرسش اصلی این است که در آن لحظات سرنوشت‌ساز بر این گروه‌های به‌حاشیه‌رانده‌شده چه گذشته است و چه درکی از خود و جایگاه اجتماعی‌شان پیدا کردند.  از این تجارب چه می‌آموزیم؟

معضل اخلاقی و وعده‌های نافرجام / دومنیکو لوسوردو / ترجمه‌ی آزاده ریاحی

رساله‌ی بررسی تاریخی – فلسفی جنبش‌ خشونت‌پرهیز

روشنفکران: صاحبان «سرمایه‌ی فرهنگی»، مرغان عروسی و عزا / علیرضا بهتویی

رساله‌ای در تعریف روشنفکر و نقش و جایگاه روشنفکران از نگاه محافظه‌کاران و راست‌های افراطی، نولیبرال‌ها، لنین، تروتسکی، استالین، گرامشی، بوردیو، لاکلائو و موف، ادوارد سعید، و وظایف و تعهد روشنفکران