نقد اقتصاد سیاسی

سال: 2021

ایران و سرمایه‌داری مافیایی (3): نمونه‌ی حسن رعیت / احمد سیف

حسن رعیت، در مرداد 1398 بازداشت شد ولی محاکمه‌اش در 22 فروردین 1400 آغاز شد. وی متولد 1351 است و بخشی از اتهامات او به این قرار است: مشارکت در اخلال عمده در نظام پولی و ارزی کشور از طریق اخذ مبالغ کلان ارزی و ریالی با تقلب از بانک‌ها معادل ۴۰۰ میلیون دلار و بیش از ۵ هزار میلیارد ریال که گوشه‌هایی از آن را بررسی خواهیم کرد.

ادغام طبقه‌ی متوسط در نظم نولیبرال در ایران پساانقلابی / منصوره خائفی

تثبیت نولیبرالیسم ایرانی و ادغام اقشار مختلف طبقه‌ی متوسط در آن یک شبه اتفاق نیفتاده است. گفتارهای توسعه‌‌ای نسبتاً متفاوتی بعد از انقلاب حاکم شده است، اما برآیند نیروهای اجتماعی موجود نتوانست جهت حرکت آنها را تغییر دهد. در مقاله‌ی حاضر از زاویه‌ی بررسی سینمای محسن مخملباف مشخصات توسعه‌ی فاوستی در سال‌های پس ازانقلاب را می‌جوییم.

در افقِ پیش روی ما «سرمایه‌داری آدم‌خوار» قرار دارد / گفت‌وگو با نانسی فریزر / ترجمه‌ی کیوان مهتدی و آنیشا اسداللهی

 ما هم‌زمان با چندین بحران روبه‌رو هستیم: در اقتصاد، در بازتولید اجتماعی، در محیط زیست، و در سیاست. بدون مداخله‌ی جدی، ممکن است کار ما به «سرمایه‌داری آدم‌خوار» برسد.

لازمه‌ی فرهنگی سازمان‌یابی تهی‌دستان شهری / گفت‌وگوی همایون ایوانی با محمد مالجو

چه کسانی را تهیدستان شهری قلمداد می‌کنیم؟ آیا تهیدستان شهری لایه معین و مستقل اجتماعی-اقتصادی را نمایندگی می‌کنند؟ کدام گرایش‌های فکری و فرهنگی را با چه خواست‌ها و مطالباتی دنبال می‌کنند؟ چه گفتمان‌هایی در میان تهیدستان شهری راه باز کرده و یا امکان راه گشودن دارند؟ آیا اساساً به شکل‌های معینی از سازماندهی کنش جمعی اتکا دارند؟ و اگر آری، نقاط قوت و کاستی‌های اشکال سازماندهی تهیدستان شهری کدامند؟ مکانیسم‌های پیوند یا گسست این جنبش با جنبش‌های دیگر و مشخصاً جنبش طبقه‌ی کارگر کدامند؟

واقعاً چرا پس از سال‌ها حکایت همچنان باقی است؟ / آرمان نهچیری

پاسخ به انتقادهای محمدعلی (همایون) کاتوزیان به دیدگاه‌های طرح شده در میزگرد «حزب توده و نیروی سوم: از اسطوره تا واقعیت»

پنج مشخصه‌ی نوامپریالیسم / چانگ انفو و لوو بائولین / ترجمه‌ی علی اورنگ

تعمیم نظریه‌ی امپریالیسم لنین در قرن بیست‌ویکم

درباره‌ی اقتدار و سلسله‌مراتب / تبادل نظر خسرو پارسا و سعید رهنما

بحثی برسر وجوه لازم و نالازم سلسله‌مراتب و اقتدار

چگونه وگنیسم می‌تواند به نجات جهان کمک کند؟ / کامران نیری

با وگن شدن، غذای بسیار بیشتری برای بشریت در دسترس خواهد بود. اگر از تولید، توزیع و مصرف سرمایه‌دارانه‌ی گوشت، لبنیات و غذاهای دریایی خلاص شویم و تغذیه‌ی وگن را در پیش بگیریم، نه‌تنها سرانه‌ی غذای بیشتری تولید می‌شود، بلکه به منابع کمتری نیاز خواهد بود… روش‌هایی که با تولید بومی و مشارکت دادن جامعه در کاشت غذای خود از نحوه‌ی عملکرد طبیعت تقلید می‌کنند، گام‌های کلیدی را برای یک زندگی ساده‌تر، از نظر زیست‌محیطی، زیست‌بوم‌شناسی و اخلاقی معقول‌تر و همگانی‌تر خواهیم برداشت. در این فرآیند، تعداد بیشتری از ما جهان‌بینی بوم‌محوری را نیز اتخاذ خواهیم کرد. این نیاز کلیدی برای یک جامعه‌ی سوسیالیستی بوم‌شناختی خواهد بود.

اقتصاد ژئوپلیتیکی نفوذ چین در ایران / حامد سعیدی

امپراتوری سرمایه و توسعه‌ی ناموزون
__________________
در نتیجه‌ی درهم‌آمیختگی اقتصاد ایران در اقتصاد چین، اولی هم‌چنان منبع استخراج و تولید انرژی و مواد خام باقی مانده است و دومی فرایند پرشتاب صنعتی‌سازی اقتصادی را طی می‌کند. در تحلیل نهایی روابط اقتصادی و سیاسی چین و ایران در خدمت بازتولید مناسبات اجتماعی تولید سرمایه‌داری، بازتولید مناسبات طبقاتی و بازتولید ساخت قدرت در هر دو کشور جهت تداوم سلطه‌ی طبقه‌ی سرمایه‌دار و ذی‌نفعان در حاکمیت سیاسی بر اکثریت توده‌های کارگر و فرودست جامعه است

پدیدارشناسی روح به‌روایت «هگل جوان» جورج لوکاچ / علی رها

«پس از آن‌که همه چیز گفته و انجام شد، نهایتاً در فلسفه‌ی غرب تنها سه اندیشمند واقعاً سترگ وجود خواهند داشت که قابل قیاس با سایرین نیستند: ارسطو، هگل و مارکس»

مصاحبه‌ی پری اندرسون با لوکاچ، «نیو لفت رویو»، شماره‌ی ژوئن-اوت ۱۹۶۸

ایران و سرمایه‌داری مافیایی: نمونه‌ی رضا ضراب / احمد سیف

رضا ضراب وقتی در 2016 در میامی دستگیر شد به یک‌باره شهرت یافت در جریان محاکمه، او اتهام تقلب در فعالیت‌های بانکی و پول‌شویی و نقل و انتقال پول به نفع دولت ایران را پذیرفت. برای سال‌های دراز ضراب که شانه‌به‌شانه‌ی نخبگان ترکیه – ازجمله اردوغان – داشت با درآمد افسانه‌ای خود زندگی تجملی بسیار چشمگیری داشت.

چپ و جنبش‌های اجتماعی در ایران – هایده مغیثی، عباس ولی، پیمان وهاب‌زاده و پرویز صداقت

میزگرد چپ و جنبش‌های اجتماعی در ایران، از مجموعه میزگردهای درس‌های یک قرن