برچسب‌ها: انقلاب فرهنگی

افق‌های نوین جنبش دانشجویی در ایران

چکیده: در یادداشت حاضر فرازهای کلی جنبش دانشجویی در ایران طی چهار دهه بعد از انقلاب 1357 به‌اختصار معرفی می‌شود. اثرات «انقلاب فرهنگی» 1359 کماکان بر دانشگاه‌ها و بر توان اندک جنبش دانشجویی هویداست. در شرایط کنونی دو دسته عوامل عینی و ذهنی به نزدیکی این جنبش با جنبش‌های فرودستان منجر شده است. جنبش دانشجویی نشان داده که از خلاقیت و توان برقراری پیوند با سایر جنبش‌ها برخوردار است و از این زاویه  می‌تواند بر این جنبش‌ها تأثیر چشمگیری داشته باشد.
در سال‌های 1357 تا 1359 نظام استقراریافته‌ گرچه  در سطح کلی جامعه  به‌تدریج سلطه‌ی مطلق  می‌یافت، در درون دانشگاه‌ها بازی را به رقبای سیاسی باخته بود. نخستین پاسخ، «انقلاب فرهنگی»، تعطیل کردن دانشگاه‌ها و تصفیه‌ی دانشگاه از دگراندیشان بود. در سال 1359 تعداد دانشجویان بالغ بر 174 هزار نفر بود اما در سال 1361 این آمار به حدود 117 هزار نفر تقلیل یافت. با توجه به پذیرش دانشجویان جدید در سال 1361، به نظر می‌رسد تعداد کسانی که از دانشگاه‌ها اخراج شدند بالغ بر ده‌ها هزار نفر (یعنی تفاوت این ‌دو آمار) است. همچنین، تعداد استادان و اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها که در سال 1359 بیش از 16 هزار نفر بود در سال 1361 به هشت هزار نفر کاهش یافت. البته، از آن‌جا که نخستین موج مهاجرت نخبگان در سال‌های بعد از انقلاب در همین سال‌ها رخ داد به نظر می‌رسد که علاوه بر تصفیه‌های سیاسی و ایدئولوژیک، عامل مهاجرت گسترده‌ی نخبگان نیز در این کاهش آمار نقش داشته است.

زمین دانشگاه نیز در پی انقلاب فرهنگی به تسلط مطلق نظام سیاسی پساانقلابی درآمد. به منظور استمرار این تسلط از سویی با ایجاد نظام سهمیه‌بندی تلاش شد شماری از وفاداران به نظام سیاسی در دانشگاه حضور داشته باشند و از سوی دیگر با بازنگری برنامه‌های درسی تلاش شد دانش‌آموختگانی وفادار به آموزه‌های رسمی پرورش یابند. در چنین شرایطی، نخستین دهه‌ی بعد از انقلاب فرهنگی با یک دوره سکون مطلق در دانشگاه‌ها و نیز فقدان حرکت‌های مستقل دانشجویی مقارن بود.

واقعیت انقلاب فرهنگی چین / امید بهرنگ

انقلاب فرهنگی چین، چه نبود؟  /نقدی بر مقاله فریدا آفاری / روزگارغریبی است. بحران جنبش بین المللی چپ و ضعف نیروهای ترقی خواه در تأثیرگذاری بر روندهای سیاسی جهان امروز، به ظهور پدیده های منفی در همه صحنه های مبارزه طبقاتی پا داده است. گرایش به عقب در همه زمینه ها به چشم می خورد…. ادامهٔ مطلب ›