نقد اقتصاد سیاسی

مارکس یقیناً امیدوار به دستیابی به «آزادی واقعی» بود که نوعی خودشکوفایی به‌شمار می‌رود. او همچنین به نوعی خودتعیین‌گریِ جمعی امید داشت و بر این باور بود که خودتعیین‌گریِ جمعی، پیش‌شرطی برای خودشکوفاییِ عمومی است. با‌این‌حال، مارکس این نکته را نیز مد نظر داشت که رهاییِ همگانی از سلطه، خود پیش‌شرطی اساسی برای تحقق خودتعیین‌گریِ جمعی است.