نقد اقتصاد سیاسی

انقلاب مشروطه‌ی ایران و تأثیر اندیشه‌ی سیاسی میرزا آقاخان کرمانی / پژمان عبدالمحمدی / ترجمه‌ی عرفان آقایی

(1)
08/08/2022 • مقاله

این مقاله تأثیر اندیشه‌ی سیاسی میرزا آقاخان کرمانی بر انقلاب مشروطه‌ی ایران را تحلیل می‌کند. کرمانی یکی از برجسته‌ترین روشن‌فکران قرن نوزدهم در ایران است. اندیشه‌ی وی در باب حاکمیت قانون، جدایی میان دین و سیاست، و آزادی بیان تاثیر ویژه‌ای بر مشروطه‌‌خواهی ایرانی برجای گذاشت.

نما »

تاریخ در قالب / احمد سیف

(2)

نگاهی به آثار تاریخ‌نگاران شوروی درباره‌ی ایران:
پتروشفسکی مدعی است كه براساس بینش ماركس از تاریخ، تاریخ ایران را وارسیده است. وارسی دیدگاه پتروشفسکی بدون توجه به این امر، كار بیهوده و غیر مفید و خود-گول‌زنی است. به سخن دیگر، سؤال این است كه بین آنچه كه تاریخ به روایت ماركس است و آنچه در تحلیل پتروشفسکی داریم چه میزان هم‌خوانی و چه‌قدر تناقض وجود دارد؟

جهان »

پوتین در آخر خط / گفت‌وگو با بوریس کاگارلیتسکی

(2)

گفت‌وگو با نظریه‌پرداز مارکسیست و جامعه‌شناس مقیم مسکو
_________________
آنچه کماکان پای پوتین ایستاده است عمدتاً نیروی پلیس و گروهی از ممتازترین الیگارش‌ها هستند. این گروه بسیار کوچکی در طبقه‌ی سرمایه‌دار است، و به همین دلیل است که فکر نمی‌کنم خیلی طولانی دوام بیاورند، چون با منطق درازمدت جامعه‌ی سرمایه‌داری در تناقض‌اند. شما، حداقل درون طبقه‌ی حاکم، برای اداره‌ی کشور به پایگاه وسیع‌تری نیاز دارید.

زنان »

معنای امر زنانه / کاترین مالابو / ترجمه‌ی نگین صنیعی

اگر برداشت ما از «زن» یک واقعیت متعین کالبدشناختی و فرهنگی باشد، تصدیق می‌کنیم که امروزه دیگر به‌نظر نمی‌رسد امر «زنانه» با «زن» همراه باشد. بسط مطالعات زنان در پایان قرن بیستم، به‌ویژه آثار جودیت باتلر در زمینه‌ی مطالعات جنسیت و تئوری کوییر در به‌چالش کشیدن تقسیمات مردانه و زنانه نقش داشت و نشان داد که هویتِ جنسیتی همواره مبتنی بر اجرا است و هیچ‌گاه واقعیتی از پیش معلوم نبوده است.

طبیعت و محیط زیست »

مارکسِ اکوسوسیالیست / گزینش و ترجمه‌ی محمدرضا جعفری

(3)

پرونده‌ای در معرفی و بررسی کتاب
«اکوسوسیالیسمِ کارل مارکس: سرمایه، طبیعت و نقد ناتمام اقتصاد سیاسی»
نوشته‌ی کوهی سایتو
به همراه مصاحبه با کوهی سایتو

اندیشه »

جنسیت زنانه و تجربه‌ی عرفانی / محمدامین عسکری

(0)

لکان با بسط شرح فروید از فرایند جنسیت‌یابی، «جنسیت زنانه» را به شکلی تبیین می‌کند که می‌توان آن را شکلی از هستی، بدون اتکا به دیگری تصور کرد. «دیگری» در این مقام آن موجودیتی است که سوژه در گشودگی و ناتمامیت خود همواره خود را در آن «ازخودبیگانه» می‌یابد، و در کلی‌ترین معنای آن به فرایندهای منقادکننده‌ی نمادین-اجتماعی جامعه اشاره دارد که به شکل ناخودآگاه سوژه را از هستی تکینه‌اش دور و تابع قواعد یکسان‌ساز عمومی می‌سازند. این وجه از هستی، یعنی بودن بدون دیگری، می‌تواند در تبلوری دیگر به آنچه عرفان از آن به‌عنوان «تجربه‌ی عرفانی» یاد می‌کند رهنمون ‌گردد.

فرهنگ و جامعه »

در میانه‌ی بدبینی آخرالزمانی امید رادیکال را در آغوش بگیریم / هنری ژیرو / ترجمه‌ی محمد محمدی

(0)

ما واقعاً در یک نقطه‌‌عطف تاریخی هستیم. ما در دل یک دوره‌ی بی‌اطمینانی، مأیوس‌کننده، هراس‌آور و در عین حال امیدبرانگیز عمل می‌کنیم. مردم دیگر نمی‌توانند در سایه‌ها پنهان شوند و نمی‌توانیم همه‌ی مسائل را مشکلات فردی فرض بگیریم. بسیار سرنوشت‌ساز است که گروه‌های مترقی متعدد را زیر لوای مبارزه برای دموکراسی جهانی گرد هم بیاوریم و همزمان مسائل اجتماعی مختلف را منزوی نکنیم، بلکه آنها را درون دریچه‌ی یک منظر سیاسی جامع ببینیم.

طبقه و کار »

توسعه‌ی صنعتی، فرهنگ و سیاست‌های طبقه‌ی کارگر / والنتین مقدم / ترجمه‌ی عطا رشیدیانی

(1)

مطالعه‌ی موردی کارگران صنعتی تبریز در انقلاب ایران:
این مقاله با تلفیقِ تحلیلِ ساختاری و مصاحبه با یکی از اعضای بنیانگذار شورای رادیکال کارخانه[ها] در تبریز، به بررسی پیوندهای بین توسعه‌ی اقتصادی، ساختار اجتماعی و سیاست طبقاتی می‌پردازد و نشان می‌دهد که اقدامات فرهنگی و اقتصادی، عاملی اساسی در درک آگاهی و سیاستِ طبقه‌ی کارگر، و ظرفیت کارگران برای کُنش مستقل (به‌عنوانِ بخشی از پرولتاریای صنعتی) و کُنش جمعی (به‌عنوانِ بخشی از جنبش انقلابی توده‌ای) هستند.

سوسیالیسم قرن بیست‌ویکم »

ارزیابی توسعه‌ی اقتصادی سوسیالیستی/ مایکل رابرتز / ترجمه‌ی رسول قنبری

برای گذار به سوسیالیسم باید دو اصل مشخص دموکراسی کارگری حفظ شود: حق فراخوانی تمام نمایندگان کارگری و محدودیت شدید بر سطح دستمزد آن‌ها. هیچ یک از این دو اصل دموکراسی کارگری در چین که حزب کمونیست به هیچ کسی جز خود پاسخ‌گو نیست، اعمال نمی‌شود. درواقع نابرابری درآمد و ثروت در چین بسیار زیاد است

میزگرد »

میزگرد بحران اوکراین در آینه‌ی جنگ سرد جدید / سعید رهنما، پرویز صداقت، کامران متین و یاسمین میظر

(2)

محورهای بحث:
1. ماهیت جنگ کنونی اوکراین، زمینه‌های بروز و چشم‌اندازهای آن 2. دلایل ضعف کنونی جنبش صلح چیست؟ و چرا شاهد تعدد مواضع نیروهای چپ در قبال بحران اوکراین هستیم؟ 3. جنگ سرد جدید چه شباهت‌ها و تفاوت‌هایی با جنگ سرد اردوگاه‌های امریکا و شوروی در سال‌های بعد از جنگ دوم جهانی تا پایان دهه‌ی 1980 دارد؟ موضع چپ ایران در شرایط کنونی چه باید باشد؟