نقد اقتصاد سیاسی

درس‌های یک قرن rss

پیوندهای نفت و سیاست / پیمان جعفری

(2)
26/02/2021

درس‌های یک قرن:
اعتصاب‌های کارگران نفت و قدرت دوگانه در انقلاب 1357

محمد مصدق، از صفحه‌ی تاریخ تا صحنه‌ی تئاتر / ناصر رحمانی‌نژاد

درس‌های یک قرن:
آثار ارزشمند بسیاری درباره‌ی دکتر محمد مصدق نگاشته و انبوهی اسناد تاریخی منتشر شده که به‌درستی جایگاه بی‌مانند او را در پیوند سیاست و اخلاق و آزادی در تاریخ معاصر ایران نشان داده است. ناصر رحمانی نژاد اما از منظری دیگر این شخصیت را برای ما به تصویر می‌کشد؛ از نگاه بازیگری که قرار است بخشی از تراژیک‌ترین لحظه‌های زندگی محمد مصدق را بازآفرینی کند

بن‌بست در آستانه‌ی چرخش قرن؟ / محمد مالجو

درس‌های یک قرن:
تکوین نظام سرمایه‌داری در ایران با پرشمار فراز و فرودی که طی سده‌ی چهاردهم خورشیدی از سر گذرانده عجالتاً در پایان قرن به قعر منجلاب عمیقی منتهی شده است. کلیدی‌ترین شاخص‌های اقتصاد کلان، یعنی نرخ تورم و میزان بیکاری و درجه‌ی نابرابری و ارزش پول ملی و نرخ رشد اقتصادی، در انتهای قرن به‌هیچ‌وجه از استقرار نوعی نظام اقتصادی حکایت نمی‌کنند که بر استمرار بلامانع وضع موجود در میان‌مدت و درازمدت دلالت داشته باشد. بن‌بستی دیگر در آستانه‌ی چرخش قرن از قوه به فعل درآمده است.

تشخیص سیاسی – بسیج اجتماعی – آمادگی برنامه‌ای: جمع‌بست تجربی / بهزاد کریمی

درس‌های یک قرن:
درون‌مایه‌ی اصلی این نوشته، ارتباط و نسبت این سه موضوع با یکدیگر است: ١) تشخیص درست سیاسی، ٢) تأمین پشتوانه‌ی اجتماعی برای آن و ٣) آمادگی برنامه‌ای برای تحقق هدف؛ و نشان دادن این‌که شرط لازم برای کامیابی در کنشگری سیاسی – اجتماعی، همانا تأمین و تضمین گره‌خوردگی این سه و به‌ویژه دو مورد نخست با یکدیگر است. درنگ نوشته‌ی حاضر بر چندوچون همین موضوع بر بستر پراتیک سیاسی چپ ایران طی سده‌ی گذشته خواهد بود.

هویت ملی، شهروندی و کاستی‌های دموکراتیک در قانون اساسی / عباس ولی

درس‌های یک قرن:
مقاله‌ی حاضر اعتبار دموکراتیک، ادعاهای قانون اساسی، داعیه‌ی آن برای تأمین و اطمینان از آزادی و برابری شهروندان ایرانی بدون توجه به تفاوت‌های قومی، زبانی، مذهبی و جنسیتی را مورد بررسی قرار می‌دهد.

روایت‌هایی دیگر از حکایت فداییان / علیرضا بهتویی

تأملی در دو نوشته درباره‌ی فداییان که به‌تازگی منتشر شده است.
اولی، مجموعه‌ای از مقالات روزنامه‌نگارانه در نشریه‌ی «اندیشه پویا» در ایران است که به سیاق گفتارهای قدیم این مجله که از «فداییان جهل» نوشته بود، حالا هم به شرح داستان «گانگسترها» و «تصفیه‌ها» پرداخته است.
نوشته‌ی دوم اما، یک اثر تحقیقی است، به‌قلم علی رهنما، اقتصاددان و مورخ ایرانی در دانشگاه آمریکایی پاریس.

بن‌بست دولت‌ توسعه‌گرا در ایران سده‌ی چهاردهم / سیدرحیم تیموری

درس‌های یک قرن:
اطلاق عنوان دولت توسعه‌گرا بر دولت‌های معاصر ایرانی، با توجه به نظریه‌ی ساختاری-نهادی توسعه و نیز چارچوب نظام جهانی، تا چه میزان وجاهت نظری و تاریخی دارد و دشواری‌های استقرار چنین سنخی از دولت در ایران چیست؟

«بوسه بر کاکل خورشید» / پیمان وهاب‌زاده

درس‌های یک قرن، به‌مناسبت پنجاهمین سالگرد رستاخیز سیاهکل
رساله‌ی «رخداد و جنبش: بازتاب‌های فلسفی بر سیاهکل»
بخش اول: از رویداد تا رخداد
یکم. در فروتنی رویداد
دوم. لحظه‌ی تمایز
سوم. رخداد و جنبش
چهارم. در رخدادگیِ رخداد
پنجم. رخداد و خاطره
بخش دوم: چریک، پیش‌‌گفتاری که پی‌نوشت می‌شود

جاهل‌ها و لات‌ها در تاریخ معاصر ایران / مسعود نقره‌کار

درس‌های یک قرن:
بررسی نقش سیاسی و اجتماعی لوطی‌ها و «جاهل‌ها و لات‌ها» از مشروطه به این سو

سرشت‌نشان‌های نولیبرالیسم در ایران / حامد سعیدی

درس‌های یک قرن:
در این رساله، از منظر سنت مارکسیِ نقد اقتصاد سیاسی با پژوهیدن این پرسش که چرا دولت (و نهادهای فرادولتی)، به‌رغم اجرای سه ‌دهه لیبرالیسم اقتصادی، همواره بازیگر اصلی در سپهر اقتصادی بوده است و منابع اصلی مالی و تولیدی را در کنترل دارد، به شناخت و بازنمایی خصیصه‌های تعیّن‌یافته‌ و وجه‌ممیزه‌ی نولیبرالیسم در جمهوری اسلامی می‌پردازیم.

نظاره‌ی اطفال؛ نظارت ابدان / نرگس ایمانی

درس‌های یک قرن:
تبار کودک شدن در ایران مدرن

فروافتادن و بازایستادن / کاظم فرج‌الهی

درس‌های یک قرن:
جمع‌بست تجربی یک قرن تلاش برای سازمان‌دهی طبقه‌ی کارگر