نقد اقتصاد سیاسی

برچسب: اعتراضات ایران 1401

رخداد ژینا و ناایدئولوژی «زن، زندگی، آزادی» / محمد حقمرادی

این سه مفهوم (زن، زندگی، آزادی) در پیوند با هم برسازنده و تأسیس‌کننده‌ی یک ایدئولوژی نخواهند شد و یک ایدئولوژی‌ را در برابر ایدئولوژ‌ی های دیگر قرار نمی‌دهند، بلکه می‌خواهند زندگی را از استعمار آن‌ها برهانند و این به معنای گسستن چرخه‌ی تبدیل سیاست میان ناسیونالیسم و اسلام‌گرایی به همدیگر در لحظه ی قیام ژیناست.

درنگی بر شعار «زن، زندگی، آزادی» / نازنین و یامین

شعار «زن، زندگی، آزادی» از نوشته‌های عبدالله اوجالان برگرفته شد. در موافقت و مخالفت با این شعار نیز بسیار شنیده و خوانده‌ایم. اما جای یک بحث خالی بود و هست؛ و آن هم مباحثه حولِ سنخیتِ مطالباتِ خیزش جاری با مواضع رهبر آپو و خواست‌های آپوئیست‌هاست. آیا خیزش ۱۴۰۱ از سر همسویی، همدلی و سمپاتی با مطالبات جنبش آپوئیستی است که شعار «زن، زندگی، آزادی» را بر سردر تحرکات اعتراضی خود زده‌ یا دلیل/علل دیگری دارد؟

تاریخچه‌ی راه‌پیمایی سیاسی در کردستان / کاوه قریشی

راه‌پیمایی همواره در جنبش کُرد و در همه‌ی بخش‌های کردستان یک روش سیاسی اعتراضی بوده است. از کوچ نه چندان اختیاری مردم «باشور» کردستان بعد از قیام ۱۹۹۱ تا راه‌پیمایی‌های حمایتی این اواخر بین شهرهای روژآوا. این جستار تلاش می‌کند صرفاً به بررسی و تحلیل اجمالی عمل جمعی «راه‌پیمایی‌ سیاسی» دربخش‌هایی از روژهلات کردستان بپردازد.

ضرب‌آهنگ انقلاب در ایران: به‌نام ژینا / آیدین ترکمه

درباره‌ی مرحله‌ی کنونی مبارزات رهایی‌بخش ایران، موضوعات بسیاری برای طرح و بررسی وجود دارد. تا امروز، روایت‌های متعددی از این جنبش انقلابی، چه در داخل و چه در خارج از ایران (در قالب گزارش، مصاحبه، مقاله و …) منتشر شده ‌است. در این مقاله برخی مسائل ناکاویده یا مغفول در این روایت‌ها در خصوص ماهیت جنبش جاری برجسته می‌شود.

شعارها؛ آینه‌ی تمام‌قد یا تصویر معوج؟ / رضا جاسکی

پرسش ساده است: آیا «شعارها… محتوی دگرگونی‌ها را پیشاپیش لو می‌دهند؟» آیا آن‌ها آینه‌ی تمام‌قدی هستند که نتایج یک انقلاب را به‌خوبی به ما نشان می‌دهند؟ این پرسش جدیدی در میان کنشگران و روشنفکران ایرانی نیست. مسلماً جنبش پرصلابت «زن، زندگی، آزادی» که با شعارهای فشرده و انقلابی‌اش روح تازه‌ای در جسم خفته‌ی ایران دمیده، بسیاری را در مقابل این پرسش قرار داده است. این سؤال در واقع پی‌آمد یک پرسش کلیدی دیگر است: آیا این خطر وجود ندارد که جنبش کنونی دچار همان سرنوشتی شود که جنبش انقلاب بهمن؟

پروانه‌ای بر خاک افتاد؛ توفانی به‌پا خاست / امید بهرنگ

تمایل عمومی بر آن است که خیزش اخیر را صرفاً «هم‌افزایی اعتراضات» یا «کنار هم قرار گرفتن ستم‌ها» بنامند. ستم‌هایی که انگار ربط چندانی با یکدیگر نداشته و هر یک از دینامیک کاملاً مجزایی برخوردار است. این قبیل تبیین‌ها ناتوان از توضیح همه‌جانبه‌ی واقعیت بوده و در عمل لبه‌ی تیز خیزش اخیر را پوشش تئوریک نمی‌دهد و آن را به‌پیش نمی‌راند… انگیزه‌ی نگارش این نوشتار تلاش برای رفع فقدان تئوریکی است که در اغلب تحلیل‌های تاکنون منتشرشده به چشم می‌خورد.

«انقلاب در انقلاب» واپس‌گرایانه! / بهزاد کریمی

در نقد استنتاج ایران‌شهری سیدجواد  طباطبایی از جنبش «زن – زندگی – آزادی»:
سیدجواد طباطبایی در نوشتاری با عنوان «انقلاب ملی در انقلاب اسلامی» به ابراز نظر پیرامون جنبش «زن – زندگی – آزادی» پرداخته‌‌ و این جنبش انقلابی را نشانه‌ی حقانیت تز ایران‌شهری معرفی کرده است؛ تزی که ایشان از دیرباز به دفاع از آن شهره‌اند. یادداشت حاضر به نقد این نوشته‌ و دیدگاه ایران‌شهری ناظر بر آن اختصاص دارد.

هستی‌شناسی خیزش توده‌ای؛ ایدئولوژی، رهبری و سازماندهی / محمد حاجی‌نیا

(با نگاه به مسائل جنبشِ زن، زندگی، آزادی)
__________________
خیابان در خروش است و این‌که در ادامه، کدام لایه‌بندی اجتماعی، با چه کمیت و کیفیتی دست‌های همبستگی رقصندگان استوار این خیزش را بفشارند و در کدام مسیر گام بردارند، علاوه بر فاکتورهای پیچیده‌ی عینی به گرایش‌های ذهنی و ارائه‌ی چشم اندازهای سیاسی وابسته است.

جنبشی برای بازپس‌گیری «زندگی» / روناک رستم‌پور

در این روزها خیابان میعادگاه ما با کسانی‌ است که بارها آن‌ها را دیده‌ایم و بی‌تفاوت از کنارشان عبور کرده‌ایم و در حال حاضر در حال قدم زدن و ایستادن در کنارشانیم و یک آن به خود می‌آییم و می‌بینیم که مشت‌های گره‌کرده‌ی در کنار ایشان چه آهنگین و هماهنگ به هوا می‌رود، صداهای کوتاه و کم‌توان ما در کنار ایشان چه جانی می‌گیرد و چه رعشه‌ای بر مخالف می‌افکند!

شعار و نیروی شلاق‌وارِ آن / سعیده کشاورزی

واکاوی شعارهای جنبش «زن، زندگی، آزادی»
__________________
«شعار»، همچون یک فرم فشرده‌ی اعتراضی خلق می‌شود تا مهلتی کوتاهِ را از حرف و کلام پر کند. شعار می‌آید تا به لحظه‌ی اعتراض غنا ببخشد، لحظه را تسخیر کند و حضور فشرده‌ی سوژه‌های معترض را در متن آن لحظه توضیح بدهد. شعار، با شفاف کردن دلایل هر اعتراض، محتوای آن را تبیین می‌کند. از این حیث می‌توان، مجموعه‌ شعارهای یک جنبش را مانیفست آن جنبش تلقی کرد.

سیاست خیابانی و حجاب در جنبش «زن، زندگی، آزادی» / اعظم خاتم

شهرهای مختلف ایران در دو ماه گذشته عرصه‌ی بروز و قوام جنبش «زن، زندگی، آزادی» بوده‌اند که گرچه با اعتراضات دهه‌ی گذشته‌ی کشور پیوندهایی دارد اما با چند ویژگی از آنها متمایز می‌شود. درباره‌ی این ویژگی‌ها به صورت پراکنده مطالبی نوشته شده اما لازم است درباره‌ی آنها بیشتر تعمق کنیم و تأثیرات‌شان را بر جامعه و حکومت، به‌ویژه بر جمع بزرگ‌تر ناراضیانِ کم‌تحرک ومعترضانِ صنفی واگرا بسنجیم.

چرا ژینا؟ / فرنگیس قادری و اُزلم گونر

نام‌زدایی از زنان کرد و سیاست‌ آنان در خیزش آزادی‌خواهی ایران:
________________

بررسی سه‌ گونه‌ نادیده‌انگاری یا فرایند زدایش که حتی در میان حلقه‌های مترقی و فمینیستی نیز قابل‌مشاهده‌ است و نشان دادن این که چگونه به آرمان همبستگی آزادیخواهانه‌ی مردم ضربه می‌زنند