برچسب‌ها: بدیل سرمایه داری

در جست‌وجوی ناکجاآباد / پرویز صداقت

هر تلاش برای بدیل‌سازی ترقی‌خواهانه باید قبل از هر چیز تبیین درستی از علت شکست جنبش‌های انقلابی و تجارب رفرمیستی قرن بیستم ارائه کند. از سوی دیگر باید به این سؤال پاسخ دهد که با توجه به تغییرات کمّی و کیفی در طبقه‌ی کارگر از یک سو و پدیدار شدن سوژه‌های جدید انقلابی از سوی دیگر، سوژه‌ی انقلابی جدید کدام نیروهای و طبقات جدید اجتماعی هستند. علاوه بر آن، آیا طراحی نظام بدیل سرمایه‌داری در یک چارچوب ملی اساساً امکان‌پذیر است؟ سؤالات بعدی مربوط به این است که نظام بدیل چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد. منظور ویژگی‌هایی که در افق طولانی‌مدت در نظر داریم نیست، بلکه ویژگی‌هایی است که در مسیر حرکت به سمت آن افق باید از آن برخوردار بود. و بالاخره این که کدام گام‌های عملی را باید در این چارچوب برداشت.

مسئله‌ی گذار از سرمایه‌داری / 5 / گفت‌وگوی سعید رهنما با کاترین سامری

در ادامه‌ی مطالب و نظراتی که درباره‌ی مسئله‌ی گذار از سرمایه‌داری نوشته بودم، با تعدادی از نظریه‌پردازان سرشناس جهانی گفت‌وگوهایی انجام داده و خواهم داد. هریک از مصاحبه‌شوندگان متن انگلیسی نوشته‌ی من را خوانده و به چند مقوله سؤالات پاسخ داده‌اند. نخستین مصاحبه با رابرت آلبریتون، دومین مصاحبه با ژیلبر اشکار، سومین مصاحبه با لیو… ادامهٔ مطلب ›

نقدی بر نگاه پیتر هیودیس به مارکس و بدیل سرمایه‌داری / محمدحسن شاهکوئی

  / بررسی کتاب «مفهوم بدیل سرمایه داری نزد مارکس» اثر پیتر هیودیس/ مسيري كه از زمان خروشچف در شوروي آغاز گرفت، به علّت سلطه‌ی بورژوازي نوظهورِ ديوان‌سالاري­ بود كه از دل نظام ديكتاتوري حزبي و مالكيّت دولتي (ديواني)، تدوين‌شده توسط استالين، برخاسته بود. اين نظام بورژوا ـ امپرياليستي با ماسك سوسياليسم، طي سه‌ دهه، نه تنها… ادامهٔ مطلب ›

مسئله‌ی گذار از سرمایه‌داری / 4 / گفت‌وگوی سعید رهنما با سام گیندین

در ادامه‌ی مطالب و نظراتی که درباره‌ی مسئله‌ی گذار از سرمایه‌داری نوشته بودم، با تعدادی از نظریه‌پردازان سرشناس جهانی گفت‌وگوهایی انجام داده و خواهم داد. هر یک از مصاحبه‌شوندگان متن انگلیسی نوشته‌ی من را خوانده و به چند مقوله سؤالات پاسخ داده‌اند .نخستین مصاحبه با رابرت آلبریتون، دومین مصاحبه با ژیلبر اشکار و سومین مصاحبه با لیو پانیچ پیش‌ از این… ادامهٔ مطلب ›

مسئله‌ی گذاراز سرمایه‌داری / 3 / گفت‌وگوی سعید رهنما با لیو پانیچ

در ادامه‌ی مطالب و نظراتی که درباره‌ی مسئله‌ی گذار از سرمایه‌داری نوشته بودم، با تعدادی از نظریه‌پردازان سرشناس جهانی گفت‌وگوهایی انجام داده و خواهم داد. هر یک از مصاحبه‌شوندگان متن انگلیسی نوشته‌ی من را خوانده و به چند مقوله سؤالات پاسخ داده‌اند .نخستین مصاحبه با رابرت آلبریتون، و دومین مصاحبه با ژیلبر اشکار پیش‌ از این منتشر شدند…. ادامهٔ مطلب ›

 مسئله‌ی گذاراز سرمایه‌داری / ۲ / گفت‌وگوی سعید رهنما با ژیلبر اَشکار

  در ادامه‌ی مطالب و نظراتی که درباره‌ی مسئله‌ی گذار از سرمایه‌داری نوشته بودم، با تعدادی از نظریه‌پردازان سرشناس جهانی گفت‌وگوهایی انجام داده و خواهم داد. هر یک از مصاحبه‌شوندگان متن انگلیسی نوشته‌ی من را خوانده و به چند مقوله سؤالات پاسخ داده‌اند. نخستین مصاحبه با رابرت آلبریتون، پیش‌تر منتشر شد. مصاحبه‌ی کنونی با ژیلبر آشکار، نظریه‌پرداز برجسته‌ی… ادامهٔ مطلب ›

مسئله‌ی گذار از سرمایه‌داری / گفت‌وگوی سعید رهنما با رابرت آلبریتون

  در ادامه‌ی مطالب و نظراتی که درباره‌ی مسئله‌ی گذار از سرمایه‌داری نوشته بودم، با تعدادی از نظریه‌پردازان سرشناس جهانی گفت‌وگوهایی انجام داده و خواهم داد. هر یک از مصاحبه‌شوندگان متن انگلیسی نوشته‌ی من را خوانده و به چند مقوله سؤالات پاسخ داده‌اند. این مصاحبه‌ها، برای اولین بار در نقد اقتصاد سیاسی منتشر می‌شوند. سعید رهنما  … ادامهٔ مطلب ›

درباره‌ی سرمایه داری دولتی و دوره‌ی گذار / فریدا آفاری

 / پاسخ به پرویز صداقت / از پرویز صداقت متشکرم و مایلم در پاسخ به انتقادات او چند نکته را روشن کنم. 1.نقل قول مورد بحث  از فصل 23 جلد اول سرمایه،  «قانون عام انباشت سرمایه»  از این قرار است:  «اگر سرمایه های منفردی که در هر شاخه‌ی معینی از صنعت سرمایه گذاری شده در… ادامهٔ مطلب ›

معمای سرمایه از نگاه دیوید هاروی / مجید امینی

دیوید هاروی، یکی از مهم‌ترین نظریه‌پردازان معاصر، در کتاب «معمای سرمایه» تیینی از بحران جهانی اقتصاد سرمایه‌داری بر مبنای نظریه‌‌ی گردش سرمایه ارائه می‌کند. این کتاب علاوه بر آن که برنده‌ی جایزه برترین کتاب سال 2010 ایزاک دویچر شد، حتی مورد تحسین اقتصاددانان جریان اصلی نیز قرار گرفته، چنان که در شماره‌ی سپتامبر 2010 نشریه‌ی… ادامهٔ مطلب ›

سرمایه‌داری و ناسرمایه‌داری / پرویز صداقت

/ ادامه‌ی گفت‌وگو با فریدا آفاری / در این مقاله، بر آن‌چه به گمانم بنیاد نظری تحلیل فریدا آفاری است متمرکز می‌شوم. بر این اساس، تلاش می‌کنم نوع تعریف و تبیین وی از سرمایه‌داری، و به تبع آن بدیل سرمایه‌داری، را ارزیابی ‌کنم. می‌خواهم نشان دهم، تحلیل آفاری مبتنی بر درکی متن‌گرایانه از اقتصاد سیاسی… ادامهٔ مطلب ›

بازهم درباره شارل بتلهایم، انقلاب فرهنگی مائو، سرمایه‌داری دولتی و بدیل آن / فریدا آفاری

 / پاسخ به پرویز صداقت /  از پرویز صداقت متشکرم چون با طرح انتقادات خود از مقاله‌ی من با عنوان ‌»شارل بتلهایم و انقلاب فرهنگی مائو» باعث شد که بحث پیرامون تمایزات بین سرمایه‌داری دولتی و سوسیالیسم ادامه یابد. مایلم از نقد پایانی او آغاز کنم و سپس به دیگر انتقادات او بپردازم.  1. سرمایه… ادامهٔ مطلب ›

بتلهایم، سرمایه‌داری دولتی و مائو: از حاشیه تا متن / پرویز صداقت

پژوهش ارزشمند فریدا آفاری درباره‌ی انقلاب فرهنگی چین و تحلیل چین دوران مائو به‌مثابه مقطعی از توسعه‌ی سرمایه‌داری دولتی در این کشور از منظرهای مختلفی قابل تأمل، تعمق و البته نقد است. در این یادداشت تلاش کرده‌ام، نخست تأکیدی دوباره کنم بر تصویری که نویسنده از ابعاد هولناک انقلاب فرهنگی مائو ارائه می‌کند، سپس به… ادامهٔ مطلب ›